Cách giúp con tập viết chữ Hán ở nhà cho đúng thứ tự nét (書き順)

Cập nhật 30/10/2026 · IIKANZI

Ở Nhật, lớp 1–2 học viết chữ theo đúng thứ tự nét, nắn nót từng nét (筆順に従って丁寧に書く). Đây là yêu cầu trong chương trình của Bộ Giáo dục Nhật. Thứ tự nét trường dạy dựa trên 3 nguyên tắc chung: trên trước dưới sau, trái trước phải sau, ngang trước dọc sau. Ở nhà bạn chỉ cần cho con xem nét, tô theo, rồi tự viết.

Trường Nhật yêu cầu gì ở lớp 1–2?

Trong phần tập viết (書写, tập viết chữ) của môn Quốc ngữ lớp 1–2 có 3 ý:

• Ngồi đúng tư thế, cầm bút đúng cách.
• Chú ý cách viết từng nét và hình dáng chữ, viết theo thứ tự nét, nắn nót.
• Chú ý chỗ các nét chạm nhau, cắt nhau, nét dài nét ngắn, hướng của nét, để viết chữ cho đúng.

書き順 (thứ tự nét) là gì?

Bộ Giáo dục Nhật định nghĩa: thứ tự nét là trình tự viết hợp lý đã thành thói quen. Thứ tự dạy ở trường dựa trên các nguyên tắc mà ai cũng dùng:

Có vài chữ đi ngược nguyên tắc, con cần nhớ riêng. Ví dụ hay gặp ở lớp 1:

• 右 (phải): viết nét phẩy ノ trước, nét ngang sau. Còn 左 (trái) thì nét ngang trước, nét phẩy sau.
• 田 (ruộng): viết nét dọc ở giữa trước, rồi mới đến nét ngang ở giữa.

Sách giáo khoa và vở tập viết chữ Hán (漢字ドリル) của con đều ghi số thứ tự từng nét. Khi phân vân, hãy làm theo sách của trường.

Cẩn thận khi dùng tài liệu chữ Trung

Nhiều bố mẹ người Việt từng học chữ Hán hoặc tiếng Trung. Phần lớn chữ viết giống nhau, nhưng có chữ thứ tự nét hoặc số nét khác.

Ngày 30/10/2026, chúng mình cho máy so hai bộ dữ liệu nét mở: KanjiVG (kiểu Nhật) và bộ nét chữ Trung của thư viện Hanzi Writer. Trong 240 chữ lớp 1–2, có 32 chữ khác thứ tự nét hoặc số nét (khoảng 13%). Ở lớp 1 là 10 chữ: 右 王 玉 耳 出 生 青 男 町 田.

Vì vậy, khi dạy con theo chương trình Nhật, hãy lấy sách giáo khoa Nhật hoặc tài liệu kiểu Nhật làm chuẩn.

Cách tập ở nhà, từng bước

1. Xem nét trước. Cho con nhìn chữ được viết từng nét (trong sách có số thứ tự, hoặc xem nét chạy trên app). Vừa xem vừa đếm "một, hai, ba…".
2. Viết trên không. Con giơ ngón tay viết theo trên không (空書き), vừa viết vừa đọc to số nét.
3. Tô theo chữ mẫu (なぞり書き, tô chữ) rồi mới tự viết.
4. Để ý cuối nét: dừng (とめ), móc (はね), hay hất (はらい). Bộ Giáo dục nhắc phải viết chắc cả đầu nét và cuối nét.
5. Dùng chữ trong từ. Viết xong chữ 山 (núi, đọc やま), tìm thêm từ có chữ đó như 富士山 (ふじさん, núi Phú Sĩ, ở đây 山 đọc là さん). Chữ gắn với từ thì dễ nhớ hơn.

Mẹo: ít mà đều mỗi ngày tốt hơn ngồi lâu một buổi. Con viết sai thứ tự thì đừng mắng. Cho con xem lại nét chạy một lần rồi viết lại.

Bố mẹ không đọc được tiếng Nhật thì sao?

Bạn vẫn kèm con được. Số thứ tự nét trong sách là con số, không cần đọc chữ. Bạn có thể dùng thêm app có nét chạy và giải nghĩa tiếng Việt để cùng học với con.